Onze samenleving is uiterst complex en voortdurend in beweging. De eisen die aan de mensen worden gesteld, worden steeds hoger. Zo ook de formele en informele eisen vanuit betaald werk, vrijwilligerswerk, burgerschap, privé. Tot nu toe was het mogelijk om met redelijk gestandaardiseerde, nationale en soms sectorale oplossingen een passend antwoord te geven op de vragen uit de samenleving.

Enthousiastelingen

Formele, gestructureerde, vaak structurele oplossingen met een dure, top-down georganiseerde kwaliteitsborging voldoen in zeer beperkte mate. Tegen de tijd dat het systeem is ontwikkeld en geïmplementeerd en gestest, hebben de enthousiastelingen en de gelovigen er gebruik van gemaakt en zijn de volgers met geen mogelijkheid over te halen om er gebruik van te maken.

Het Ervaringscertificaat (EVC)

Een goed voorbeeld hiervan is EVC / Ervaringscertificaat. Wat ooit begonnen is als Erkennen van Competenties, zowel formatief als summatief, waarbij het uitgangspunt was om alle mensen, in alle contexten te ondersteunen in hun empowerment, is teruggebracht tot een ErVaringsCertificaat onder een zwaar kwaliteitsborgingssysteem en puur gericht op gekoppeld aan , waarbij het nog steeds moeilijk is om het ervaringscertificaat van de ene aanbieder uit te wisselen met die van een ander, aan de bedrijven een beperkt inzicht in de ervaringen en mogelijkheden van het individu geven en maar zeer beperkt een reflectie geven t.b.v. de persoonlijke ontwikkeling...

Steeds snellere verandering

Nog belangrijker is dat de veranderingen zich steeds sneller opvolgen. Systemen moeten dus steeds meer flexibel zijn en om effect te blijven sorteren, moeten generiek zijn, zodat ze in alle contexten passen en moeten steeds dichter bij de mens komen te liggen. Iedere mens heeft immers te maken met een van de vele contexten en waarderingsystemen.

Ervaringsprofiel als instrument

Een van de instrumenten daarvoor, mits op de juiste wijze op- en ingezet, is het Ervaringsprofiel. CH-Q heeft al jarenlang ervaring met een ervaringsprofiel middels een bottom-up aanpak, een profiel dat voor alle contexten en waarderingssystemen bruikbaar is.

Bewustwording

Centraal in de CH-Q aanpak is het bewust worden van je competenties, de ervaringen expliciteren in een portfolio, deze leren structuren en laten valideren, in te zetten in een of meerdere waarderingssystemen, een competentiebiografie te schrijven en zelf een actieplan voor verdere ontwikkelstappen te maken.

Onderstaand schema geeft een overzicht van de CH-Q aanpak:

Aan de ene zijde (links in de afbeelding) staat het individu, de competentie-aanbieder en aan de andere zijde (rechts) de normstellende kaders: de competentievragers en de tussenorganisaties die de beoordeling in opdracht van anderen voor hun rekening nemen.

1. Bewustworden en begrijpen

De eerste fase is het bewustworden aan de hand van positieve ervaringen, van de eigen competenties een beeld te maken en deze zelf en met anderen te evalueren, op waarde te schatten. Deze stap is een belangrijk onderdeel in het proces, zoals uit vele voorbeelden uit verschillende contexten en op verschillende niveaus blijkt. Dit vormt de basis voor een duurzame ontwikkeling en voor het vermarkten van competenties.

2. Ontwikkeling van het ErVaringsProfiel (EVP)

De ervaringen worden vastgelegd in een portfolio, eerst veelal nog ongestructureerd en ongevalideerd, later meer en meer gestructureerd en waar mogelijk, later, bijv. door middel van een ErVaringsCertificaat (hebben van een certificaat), intakegesprek op school (verkrijgen van studievermindering of -verkorting) of werk (krijgen of houden van een baan of voor promotie). Ook hier zorgt CH-Q voor een duurzaam proces, doordat het individu hier sturend is en op het juiste moment de juiste waardering, validering of certificering kan verkrijgen.

In deze stap leert het individu vanuit de ervaringen in verschillende contexten, zijn/haar competenties te beschrijven, eerst nog in eigen woorden en later kijkend naar competentiekaders van normstellende organisaties, zoals bijvoorbeeld het kwalificerende kader CKS, de kwaliteiten / competenties die worden gevraagd door werkgevers, de verwachtingen / competenties van vrijwilligers, en ook de sociale kaders waarin men wordt beoordeeld. Dit alles wordt samengevat in een zelf opgestelde competentiebiografie, een uiterst bruikbaar instrument voor duurzame ontwikkeling van het individu.

Tevens bevat het ErVaringsProfiel een actieplan, waardoor het ErVaringsProfiel laat zien dat het een dynamiek bevat, dat het voortdurend in beweging en ontwikkeling is. Zo kunnen bijvoorbeeld onderdelen die nog niet beschreven zijn, bijvoorbeeld door een psychische druk of omdat men zich er nog niet bewust van is, later worden toegevoegd.

3. Normstellende kaders

In de derde stap wordt naar verschillende normstellende kaders bekeken deels geoefend hoe het individu anderen kan overtuigen van zijn/haar waarden.

Deze stap wordt afgesloten met het schrijven van een persoonlijke advertentie, waarin de deelnemer in 10 – 20 regels zichzelf vermarkt. De deelnemer wordt hier gedwongen om de grootste sterkten

4. Toetsen aan een normstellend kader

Indien het kader waar tegen getoetst moet worden bekend is, wordt door de deelnemers gekeken wat er vanuit dat kader wordt gevraagd om aan te leveren en vormen zij zich een beeld van het showdossier (de vereiste / noodzakelijke delen uit het ErVaringsProfiel) dat zij moeten opstellen voor validering / certificering.

5. Terugkoppeling en actieplan (POP)

Een wezenlijk onderdeel van de CH-Q aanpak is de terugkoppeling naar zichzelf. De deelnemer kan zijn / haar profiel en showdossier beter en scherper opstellen en krijgt zlef een goed inzicht over de ontwikkelstappen die nog moeten worden gedaan om te voldoen aan de criteria die vanuit de normstellende kaders worden opgesteld. Deze stap leidt tot een duurzaam leven lang leren en waarderen, waarin de deelnemer het initiatief neemt en houdt.

6. Assessment proces (zelfreflectie) en outcome (portfolio, competentiebiografie, actieplan): formatieve assessment

Als vervolg op stap 5 kijkt de deelnemer naar zichzelf en maakt een sterkte-zwakte analyse van zichzelf en trekt daarbij conclusies voor zijn/haar verdere ontwikkeling. Deze conclusies worden vastgelegd in een actieplan. Dit actieplan

Door het toepassen van de bottom-up aanpak is de deelnemer voortdurend vanuit verschillende perspectieven betrokken bij de ontwikkeling van het ervaringsprofiel (zelfsturend, zeggenschap) en weet dit later veel beter te benutten in verschillende contexten. Door de CH-Q aanpak van het ervaringsprofiel ontstaat een competentiecultuur, waarin men met elkaar voortdurend in gesprek is en waarin de cultuur haar eigen taal ontwikkeld.