Wat is CH-Q?

CH-Q is een verzamelnaam voor een integraal systeem voor het erkennen van verworven competenties in Zwitserland. Het bestaat uit een breed pakket van verschillende diensten in de gehele keten van EVC: portfolio, assessment, loopbaanvorming, kwaliteitsborging en begeleidende opleidingsprogramma's. Via het 'Qualificationsbuch' wordt deze keten onderling verbonden gehouden. Er wordt een match mogelijk gemaakt van aanbod (persoonlijk portfolio) met de vraagkant uit de beroepskolom.

Het doel van CH-Q is tweezijdig: (1) de individuele ontwikkeling of loopbaanvorming in opleiding en beroep en (2) de bevordering van de flexibiliteit en mobiliteit van dat individu op de arbeidsmarkt.
CH-Q richt zich daarmee nadrukkelijk op:

• Het leveren van de basis voor een doelgerichte ontwikkeling en loopbaanplanning,
• De bevordering van persoonlijke ontwikkeling,
• De ondersteuning van zelfsturend leren en handelen,
• Het stimuleren van jongeren en volwassenen om hun beroeps- en persoonlijke ontwikkeling continue te documenteren.

CH-Q richt zich hiermee op een breed publiek: jongeren, starters, volwassenen, herintreders; kortom iedereen ongeacht herkomst, opleiding, beroep of maatschappelijke positie.

CH-Q hoe?

Het CH-Q programma bestaat uit drie stappen: vaststellen, beoordelen en valideren van vakinhoudelijke en algemene competenties op verschillend terrein. Deelnemers aan het programma leren hun sterke punten om te zetten in competenties en kwalificaties.

Zie hier het programma in globale stappen:

CH-Q gaat daarbij uit van het individu: het gaat om een bottom-up benadering. Het individu neemt zeggenschap over zijn competenties in een omgeving die varieert van formeel (certificaat, diploma) tot zeer informeel. Door toepassing van bewustwordingsinstrumenten en methoden om competenties te benoemen en te beschrijven legt hij een basis voor de waardering in een certificerings- /kwalificeringssysteem, onafhankelijk van het systeem zelf.

Afbeelding: het competentiewaarderingssysteem van CH-Q

In het CH-Q-portfolio kunnen competenties gerelateerd worden aan Europese standaarden en niveau- aanduidingen. Nieuwe projecten voor portfolio en EVC in Nederland maken steeds vaker gebruik van de opbouw van het Europees CV. De aanpak zou voor iedereen nog meer te bieden hebben wanneer de resultaten ook van waarde blijken bij internationale loopbanen. CH-Q wordt momenteel al in Nederland, Duitsland, Italië, België, Luxemburg en Engeland toegepast. In ons land wordt een stichting opgericht om de belangen van CH-Q te behartigen, verdere ontwikkeling te stimuleren en te begeleiden en de kwaliteit van de CH-Q activiteiten te garanderen.

Kwaliteitsborging

CH-Q zorgt voor een eenduidige, gestructureerde aanpak en duidelijk omschreven begrippen. Het Zwitserse bedrijfsleven en onderwijs gebruiken het concept en de begrippen van CH-Q identiek waardoor het resultaat voor leerlingen en werknemers in verschillende omgevingen bruikbaar is. In Nederland worden verschillende onderdelen per organisatie ontwikkeld met het grote nadeel dat andere organisaties er niet mee overweg kunnen. Eenduidige instrumenten en modules als een kwalificatiepas, competentiebiografie en dossier die elk voor zich zijn aan te passen aan verschillende organisaties en doelgroepen, ondersteunen het zelfmanagement van competenties. Informele competenties uit opleiding, beroep, vrije tijd, privé enz. spelen in het programma ook een belangrijke rol.

De CH-Q training is gekoppeld aan een getrapt systeem van certificering. Het hele concept gaat vergezeld van kwaliteitscontrole. CH-Q is een keurmerk dat vertrouwen geniet van veel Zwitserse partijen. Er is een grote overeenkomst tussen het concept en de praktische toepassing.

De kwaliteit van EVC-procedures in Nederland wordt over het algemeen bepaald door vier punten: de beoordelingsstandaard (bijvoorbeeld de kwalificatiestructuur beroepsonderwijs), de stappen van de procedure, de deskundigheid van de begeleider/beoordelaar en de gebruikte instrumenten. Deze vier zien we ook terug in het CH-Q-systeem. De Zwitsers hechten naast deze aspecten ook groot belang aan de communicatie over competenties, brede steun in de samenleving en algemeen gebruik.

Een voorwaarde om een dergelijk keurmerk ook in Nederland te realiseren is de bereidheid van de betrokken organisaties om eigen belangen, toepassingen en instrumenten in dienst te stellen van het gemeenschappelijk belang. Als aan deze voorwaarde is voldaan, kunnen allerlei organisaties gebruik maken van de competentiebewijzen in het CH-Q-dossier. Een dergelijk competentiebewijs heeft waarde en wordt overal erkend.

De kern van het hele CH-Q-concept is misschien wel de training en certificering van begeleiders. Men hecht groot belang aan de kwaliteit van de begeleiding. Dit in tegenstelling tot ons land waar de deskundigheidsontwikkeling van loopbaanbegeleiders en assessoren van ondergeschikt belang lijkt. De aandacht gaat bij ons vaak veel meer uit naar ontwikkeling van standaarden en procedures.