Het 'Qualificationsbuch'

Het Kwalificatieboek is een open vormgegeven, individuele ordner. Het vormt de rode draad door het hele systeem van CH-Q omdat dit het gepersonificeerde ontwikkelplan (of Persoonlijk OntwikkelPlan) is. Elke actie van het individu wordt hierin vastgelegd en voorbereid.
De kerngedachte achter het gebruik van het kwalificatieboek luidt:
“Het bewust worden van je eigen, aanwezige competenties (kennis, bekwaamheden en vaardigheden) en deze in overeenstemming met je - al dan niet veranderende - beroeps- en persoonlijke situatie blijven ordenen, vastleggen en aantonen.”
Daarbij worden vak- en vakoverschrijdende competenties gelijk gewogen. Door de consequente waardering van alle soorten competenties, ook die uit vrijwilligerswerk bijvoorbeeld, worden bestaande verschillen tussen verschillende doelgroepen in het beroepsleven weggenomen. De gebruikers van

Het Kwalificatieboek kunnen zelf beslissen wanneer zij de documenten die zij in hun eigen 'boek' hebben gedocumenteerd inzetten bij sollicitatie, loopbaanvorming of het formuleren van leervragen voor verdere ontwikkeling.

Het Zwitserse 'Kwalificatieboek'

Inhoud en toepassing

Het gebruiken van het Zwitserse kwalificatieboek omvat alle stappen die het individu kan ondernemen voor verdere ontwikkeling in opleiding en beroep, vanaf de beschrijving van de daadwerkelijke startpositie tot de vaststelling van de reeds aanwezige competenties om de opleidings- en loopbaandoelen te halen. Het is in feite een ruim en toegankelijk kader voor het formuleren én uitvoeren van een persoonlijk ontwikkelingsplan, een POP; dit 'POP' kan door het individu zelfstandig of in overleg met de organisatie waarbinnen dat individu actief is opgepakt worden.

Het kwalificatieboek is in drie hoofdstukken opgedeeld:

1. persoonlijke ontwikkeling
2. vaststelling en het bewijs van de aanwezige competenties
3. planning en realisering van de verdere ontwikkeling

Wat betreft de persoonlijke ontwikkeling betekent het werken met het kwalificatieboek dat het individu concrete keuzes kan maken over de eigen loopbaan (beroepsmatig én maatschappelijk). Het gaat erom dat iemand inzicht krijgt in de belangrijke stadia van de eigen levensloop en de beroeps-, persoonlijke en kennisontwikkeling. Reflectie op de eigen loopbaan staat centraal: wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik!
Wie tussen zijn persoonlijke ervaringen en de beroepsontwikkeling een samenhang kan bewerkstelligen, kan hier zelf gevolgtrekkingen uit maken, bijvoorbeeld versterken van de sterke kant of juist de zwakke kant van iemand. Uitgangspunt van dit hoofdstuk is dat als iemand inzicht heeft in het eigen leervermogen diezelfde persoon ook in staat is (of gesteld kan worden) een eigen leerweg te schetsen.

Vaststelling van verworven competenties

Het meeste werk van het kwalificatieboek gaat zitten in de zo goed mogelijke omschrijving van de competenties die iemand bezit en de speurtocht van de daarbij behorende kwalificaties. De vaststelling van de daadwerkelijke kwalificaties is verspreid over zeven domeinen:

1. opleiding (traditioneel, formeel)
2. overige opleidingen
3. activiteiten binnen het beroep
4. activiteiten in de privé-situatie
5. vrijwilligerswerk
6. vrijetijdsbesteding
7. bijzondere beroeps en levenssituaties

Het te werk gaan bij het ordenen en beoordelen van de kwalificaties is gestandaardiseerd om een gelijkwaardige maatstaaf voor alle domeinen mogelijk te maken. Het omvat de vier competentiedomeinen:

1. Vakcompetenties
2. persoonlijke competenties
3. sociale competenties
4. systeem competenties

Een belangrijk onderdeel van het kwalificatieboek is de zgn. kwalificatiebalans. Deze 'balans' kan gebruikt worden om overzicht te krijgen in de juiste weging van (nog) benodigde opleiding en een specifieke loopbaanstap. Voor deze balans zijn de belangrijkste kwalificaties die in de zeven kwalificatiedomeinen ondervangen zijn kort uiteengezet. Op basis daarvan kan iemand dus doelgericht een kwalificatieprofiel samenstellen als men bijvoorbeeld wil solliciteren op een bepaalde baan, verdere opleiding wil vormgeven en anderszins.

Samenstelling van de bewijzen

In het kwalificatieboek worden alle persoonlijke bewijzen van competenties die op enigerlei wijze van belang worden geacht door betrokken zelf verzameld en geordend. Het belangrijkste devies daarbij luidt: "Verzamel alle documenten van verworven competenties / kwalificaties binnen en buiten je beroepsuitoefening." Naast getuigschriften van arbeidsbetrekkingen en diploma's kunnen dat bijvoorbeeld ook de projectbeschrijving van een verenigingsinitiatief, berichten uit de media over bestuurlijke functies, getuigschriften/ bevestigingen van vrijwilligerswerk; een afsluitend werk van een cursus, de persoonlijke beoordeling van een cursusleider; bevestiging van regelmatige burenhulp enz. zijn. CH-Q werkt momenteel aan de ontwikkeling van competentie certificaten. Deze certificaten worden uitgereikt door de begeleiders als bewijsstuk voor competenties.

Planning en realisering van de verdere ontwikkeling

Dit hoofdstuk is gericht op de toekomstplanning en de verwerkelijking van de gewenste opleidings- en beroepsdoelen. De vormgeving van de concrete stappen in de loopbaan of verdere opleidingen moet met de eigen beroeps- en levensrealiteit overeenstemmen. Dat vereist het realistisch onderzoeken van de mogelijkheden en het vaststellen van de doelen. Dit hoofdstuk draagt daarvoor de bouwstenen aan.

Vaststellen van het actieplan

In overeenstemming met de gestelde doelen (á la POP) stellen de gebruikers een actieplan vast, dat vragen als 'wat te doen?' 'Hoe dan?' En 'met wie?' beantwoordt. Bij het opstarten van het plan kan het kwalificatieboek verschillende functies hebben:

Als basis voor de werkzoekende: levensloop en sollicitatiebrief kunnen precies afgestemd worden op het persoonlijke profiel

• Als bewijsstukken voor vervolgopleidingen: de aangetoonde kwalificaties kunnen erkend worden en bijdragen tot een verkorting van de opleidingstijd.
• Als basis voor promotie: als bewijsvoering van de gekeverde prestatie op basis waarvan de promotie mogelijk kan worden
• Voor het verkrijgen van (meer) geschikt vrijwilligerswerk
• Als instapdocumentatie voor een beroeps- en loopbaanadvies